True
Beurs.TV - TV kijken via internet, de beste Beurs tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

De verwondering - Alle afleveringen
De verwondering
De Verwondering: Henk de Velde

In 2007 verliet Henk de Velde (69) Nederland met de woorden: 'ik kom nooit meer terug'. Zijn keus om vier jaar later omwille van zijn zoon weer aan te leggen in Nederland ziet hij als de beste keus die hij ooit gemaakt heeft. En nu ligt hij met zijn schip vlakbij de plek waar hij werd geboren. Hij schrijft en maakt korte reizen omdat hij de kostbare tijd met zijn kleinkinderen niet wil missen. Henk de Velde groeide op in een gezin dat kerkte in een hervormde Bondsgemeente. Hij kijkt er dankbaar op terug. Ook al is hij wars van regeltjes en dogma's, hij ziet zichzelf nog steeds als een gelovig mens. De Velde noemt zich een pelgrim, iemand voor wie de weg belangrijker is dan het doel. Hij vindt niets, hij ís. En hij blijft onderweg, ook omdat doorgaan gemakkelijker is dan stoppen. Toen zijn moeder stierf verbleef Henk de Velde bij de Makah, een indianenstam in Amerika. De leden van de stam verzorgden en troostten hem. De chief gaf hem een gebed mee dat hij graag met de kijker wil delen.



De verwondering
De Verwondering: Christa Oppers - Beumer

Luitenant-kolonel buiten dienst Christa Oppers-Beumer was in 1982 de eerste vrouw die afstudeerde aan de Koninklijke Militaire Academie. Na een luchtmacht-carrière van 39 jaar is ze nu met pensioen. Ze heeft van haar werk genoten, wilde altijd al officier worden. Haar ouders hebben steeds achter haar gestaan hoewel een militair in de familie een nieuw fenomeen was. Binnen haar werk maakte ze veel mee, maar ook in haar privéleven kreeg ze het nodige te verduren. In een periode van twintig jaar werd ze vijf keer getroffen door kanker. Ondanks angst, pijn en paniek heeft ze haar vertrouwen in God nooit verloren. Op de moeilijkste momenten voelde ze God als een veilige cocon om zich heen en hield haar dooptekst uit Jesaja 43 haar overeind: Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn.



De verwondering
De Verwondering: Samuel Gerrets

Als enig kind was Samuel Gerrets de vaste tolk voor zijn dove ouders. Zijn inlevingsvermogen is een schat voor het leven geworden, maar heeft ook veel van hem gevraagd. Samuel was de brug naar de wereld van de horenden. Zo onderhandelde hij als kleine jongen voor zijn vader over de aankoop van een auto en tolkte als zijn ouders een afspraak bij de huisarts hadden. Om te voorkomen dat Samuel een taalachterstand opliep, stimuleerden zijn ouders het lezen al vroeg. Hij sloeg een klas over en groeide op als een verantwoordelijk en leergierig jongetje. Hoe heeft zijn dienstbare jeugd hem gevormd?



De verwondering
De Verwondering: Mahmood Khan Youskine

Mahmood Khan Youskine (1927) is een van de laatste getuigen van een tijdperk dat op het punt van verdwijnen staat. Als directe nazaat van Hazrat Inayat Khan, de grondlegger van het universeel soefisme, werd hij spelenderwijs ingevoerd op het pad van de mystiek. In het Haagse huis waar de jonge Mahmood zijn kindertijd doorbracht, werd dagelijks zo'n vijf uur gemediteerd. En als er niet gemediteerd werd, sprak men - met de nodige geestdrift - over de spirituele erfenis van Hazrat Inayat Khan.



De verwondering
De Verwondering: Netty de Jong-Dorland

Stop met zieltjes winnen, begin met geven. Dan zal de kerk toekomst hebben.



De verwondering
De Verwondering: Wilfred de Bruijn

Kunsthistoricus Wilfred de Bruijn (1974) kreeg letterlijk een bekend gezicht toen hij in april 2013 in zijn woonplaats Parijs in elkaar werd geslagen door drie jonge jongens die op deze manier duidelijk maakten niets van homoseksuelen te moeten hebben. Hij was daar zo boos over dat hij een foto van zijn gemaltraiteerde gezicht op internet plaatste. Daarmee was de geest uit de fles, de foto ging de wereld rond. Nu, vijf jaar later, laat De Bruijn zich in De Verwondering van een hele andere kant zien. Opgegroeid in een gereformeerd gezin in de Alblasserwaard is zijn geloof altijd belangrijk voor hem gebleven. Hij ziet God als de schepper die de mens naar zijn evenbeeld heeft geschapen. Daarom is ook de mens in staat te scheppen, en de hoogste vorm daarvan is de kunst. Volgens Wilfred de Bruijn kom je in de kunst het dichtst in de buurt van God.



De verwondering
De Verwondering: Hein Stufkens

Filosoof en schrijver Hein Stufkens kwam als kind in een katholiek internaat terecht. Daar besloot hij: Ik ga hier dood of ik sta op. Hij zette zichzelf in de overlevingsstand. Hein komt uit een vroom katholiek nest, maar nam afstand van zijn ouders tijdens zijn studententijd. Zij waren het niet eens met zijn levensstijl en zijn niet-katholieke vriendin. Hein ervaart dat we in het leven regelmatig vallen en weer op moeten staan. Op zijn 35e is hij gescheiden en moest hij opnieuw vaste grond onder zijn voeten vinden. Nu hij zeventig is, schudt hij opnieuw op zijn grondvesten. Hij realiseert zich dat hij aan zijn laatste levensfase begonnen is en dat ontregelt hem. Ondanks dat hij vanuit zijn bezinningscentrum in Cadzand mensen inspireert en onderwijst, blijft hij zelf een leerling. 'We komen nooit in een toestand van onaantastbare stabiliteit.' De dood en de opstanding van Jezus is volgens Hein het verhaal over het diepe vertrouwen dat het leven sterker is dan de dood.



De verwondering
De Verwondering: Don Ceder

Don Ceder (28) is de zoon van een ondernemende vader en hij heeft een moeder die Hollandse nuchterheid hoog in het vaandel heeft. Hij groeit op in de Bijlmer, gaat Rechten studeren en heeft nu zijn eigen advocatenkantoor. Daarnaast is hij lijsttrekker voor de ChristenUnie in Amsterdam. In zijn kindertijd is Ceder een schuw, stotterend jongetje. Dat verandert als hij in zijn tienerjaren in de kerk te horen krijgt dat iedereen iets te geven heeft, dus hij óók. Hij beteugelt zijn verlegenheid en dat werpt z'n vruchten af. Don Ceder kiest ervoor om op te komen voor mensen die in de verdrukking raken. Dat doet hij in zijn werk als advocaat, maar ook in de politiek. Voor hem is het belangrijk om zijn geloof handen en voeten te geven. De tekst uit Mattheüs 5 - over het licht dat moet schijnen en niet onder de korenmaat gezet moet worden - is hem op het lijf geschreven en inspireert hem. Hij zegt: 'Ik zie deze tekst als een aanmoediging, een inspanningsverplichting. Ik ben er nog niet, ik doe óók maar wat. Maar ik hoop dat wat ik doe afstraalt op anderen en dat ze denken: Hij doet inderdaad maar wat, maar toch..'



De verwondering
De Verwondering: Samuel Gerrets

Als enig kind was Samuël Gerrets de vaste tolk voor zijn dove ouders. Zijn inlevingsvermogen is een schat voor het leven geworden, maar heeft ook veel van hem gevraagd. Samuël was de brug naar de wereld van de horenden. Zo onderhandelde hij als kleine jongen voor zijn vader over de aankoop van een auto en tolkte als zijn ouders een afspraak bij de huisarts hadden. Om te voorkomen dat Samuël een taalachterstand opliep, stimuleerden zijn ouders het lezen al vroeg. Hij sloeg een klas over en groeide op als een verantwoordelijk en leergierig jongetje. Hoe heeft zijn dienstbare jeugd hem gevormd?



De verwondering
De Verwondering: Antoine Bodar

Annemiek Schrijver in gesprek met priester Antoine Bodar over depressie.



De verwondering
De Verwondering: Rolinka Klein Kranenburg

Rolinka Klein Kranenburg (1975) is pionier-predikant in Amersfoort Vathorst. Ze doet het werk met hart en ziel want ze kan er alles wat ze wil in kwijt. Tijdens haar theologiestudie in Leiden raakt ze de God van haar jeugd kwijt. Leeft haar vader, die ook predikant is, in de zekerheid van het geloof, voor Rolinka Klein Kranenburg is geloof meer een zoektocht, een ontdekkingsreis. De Bijbelse verhalen zijn voor haar niet echt gebeurd maar wel waar; zij getuigen van een diepmenselijke waarheid. In die zin past haar inspiratietekst, een fragment uit De kleine Prins van St. Exupéry, daar goed bij. Na een scheiding en een burn-out hervindt ze zichzelf op Iona, een onbeduidend eilandje bij Schotland: 'Ik had mijzelf uitgehold. Langzaam gingen de stoppen weer aan en kwam het weer terug: vertrouwen, lachen, genieten, mijn eigen leven omarmen. God was daar in het alledaagse aanwezig, ik voelde me gezien, zoals ik was.' Dan ontmoet Klein Kranenburg haar grote liefde met wie ze trouwt, maar het is ook een keuze met een schaduwkant. Haar man die uit een eerder huwelijk al kinderen heeft, wil tot haar grote verdriet geen kinderen meer.



De verwondering
De Verwondering: Bertho Nieboer

Gynaecoloog Bertho Nieboer werd geboren in Libanon en was twee maanden oud toen hij werd geadopteerd door een Nederlands stel. Hij groeide op in Renswoude. Over zijn afkomst weet hij niets, maar dit jaar hoopt hij met zijn gezin zijn geboorteland te ontdekken. Bertho groeit op in een calvinistisch gezin, een gelovig nest. "Ik heb God van mijn ouders overgenomen." Zijn gedrevenheid en temperament zullen met zijn Libanese roots te maken hebben, vermoedt hij. Die gedrevenheid is voelbaar wanneer hij over zijn werk als gynaecoloog praat. Hij wil goed naar zijn patiënten luisteren en daar de tijd voor nemen. Tijd die hij meestal niet heeft, maar toch neemt. Op Twitter is hij actief als Dokter Bertho. "Ik wil als arts laagdrempelig en toegankelijk zijn." Bertho's tekst komt uit het boek Eindelijk Thuis van priester Henri Nouwen. Dankbaarheid als discipline spreekt Bertho aan. Dat is volgens hem een bovenmenselijke oproep, maar iets dat goed is om na te streven. Bertho identificeert zich met de oudste zoon in het verhaal van de Verloren Zoon. De zoon die het thuis bij zijn vader maar saai vond, maar niet zag dat alles al van hem was.



De verwondering
De Verwondering: Marleen Blootens

Voor predikante Marleen Blootens (35) was 2017 een stormachtig jaar. Ze trouwde, haar vader overleed en er werd een tumor in haar voet gevonden. Bovendien raakte ze zwanger van haar eerste kindje en verruilde ze haar Amsterdamse gemeente voor Rotterdam-Overschie. Marleen komt, net als Annemiek, uit een gereformeerd vrijgemaakte 'bubbel', zoals ze dat omschrijft. Hoewel ze al jong dominee wilde worden, was dat niet vanzelfsprekend. Via de studie psychologie kwam ze uiteindelijk toch terecht bij de VU in Amsterdam waar ze theologie studeerde. Hoewel ze lef nodig had om de preekstoel op te klimmen, voelt ze zich nog steeds beschroomd, want 'wie ben ik dat ik dit mag doen? Dat mensen naar mij willen luisteren?' Ze noemt het predikantschap dan ook een eenzaam beroep. Toch is die kwetsbaarheid haar kracht geworden. Marleen vindt het mooiste van haar vak dat ze met mensen mee mag lopen, hen nabij mag zijn op kwetsbare momenten. De dood van haar vader en de tumor die in haar grote teen werd ontdekt hebben ervoor gezorgd dat ze haar vertrouwen in het leven een beetje is kwijtgeraakt. En dat is best confronterend nu ze zwanger is van haar eerste kindje.



De verwondering
De Verwondering: Stef Bos

Zanger Stef Bos is aan zijn derde levenscyclus begonnen. Nederland en België waren zijn eerste twee thuishavens en nu woont hij met zijn vrouw en kinderen in Zuid-Afrika. Het land dat hem letterlijke en figuurlijk ruimte gaf. Aan het begin van het nieuwe jaar drukt hij op zijn resetknop en dat zouden we, wat hem betreft, allemaal moeten doen. 'Dat gebeurt meestal door de mensen om me heen. Je moet mensen zoeken die je niet louter bevestigen. Anderen werken als een spiegel. Als mensen mij als baas beginnen te zien, word ik een kasplantje. Dan groei ik niet.' Dat hij op latere leeftijd vader is geworden, zorgt ook voor confrontaties met zichzelf. 'Kinderen confronteren je met al je onhebbelijkheden. Bij tijd en wijle moet je alles loslaten en eens goed naar jezelf kijken. Als je dat te lang uitstelt, spat het ongezond uit elkaar.' Stef pleit voor meer traagheid en leemte. 'Wezenlijke veranderingen in het leven gaan altijd traag. Vanaf mijn veertigste ben ik lange lijnen gaan leggen. We moeten onszelf heruitvinden.' Zuid-Afrika bracht hem ook opnieuw in aanraking met het spirituele. 'In een kerk in Soweto kreeg ik kippenvel. Dat moet je niet rationeel willen verklaren. Ik keer weer terug naar het godsbeeld dat ik als kind had. Als een stroom die door de tijd gaat. Als een onuitputtelijke bron.' Hij zingt zijn lied 'Later als ik dood ben', dat hij schreef na een gesprek met zijn zoontje. De basis voor zijn nieuwe album KERN.



De verwondering
De Verwondering: Paul van Vliet

Paul van Vliet draagt, op Eerste Kerstdag, zijn Dialoog in de hemel voor. God kijkt naar zijn schepping en vraagt zich af waarom het zo tegenvalt. De angst om tegen te vallen kent Paul ook, al speelt de gevierde cabaretier momenteel zijn laatste seizoen, na zestig jaar met succes op de bühne te hebben gestaan. Hij groeide op in een Nederlands Hervormd gezin waarin hij moest voldoen. Paul vertrouwt A nnemiek toe dat hij altijd enorm zijn best heeft gedaan om iemand te zijn. Om te deugen. Zoals de meesten van ons doen. Met het verstrijken van de jaren, Paul is nu 82, noemt hij dat streven 'flauwekul'. De gelijkenis van de talenten spreekt hem aan; eenieder krijgt iets en het gaat erom wat je ermee hebt gedaan. Hij vermoedt dat hij daarin is geslaagd. Zijn grootste angst is dat hij zo'n mummelende oude man wordt die ongevraagd veel te lange verhalen afsteekt tijdens familiebijeenkomsten. Paul brengt ons weemoed en, vanzelfsprekend, zijn lach.



De verwondering
De Verwondering: Henk Kroes

It giet oan! Als deze woorden klinken, staat heel Nederland op z'n kop. Henk Kroes, ijsmeester en oud-voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden, weet er alles van. Hij vertelt over zijn worsteling met wie God voor hem is en over het belang van Nijkleaster. Dat is het kerkelijk pioniersproject in Jorwerd waar hij en andere enthousiastelingen nu vijf jaar bezig zijn om vorm te geven aan een kloostergemeenschap. Binnenkort wordt begonnen met de bouw, iets waar Kroes zich enorm op kan verheugen. Zijn dierbare tekst is een bewerking van een lied van Paul van Vliet, een tekst die hij achterliet op een steen tijdens een tocht naar Santiago de Compostella.



De verwondering
De Verwondering: Marguerite de Beaufort

Op Wereldlichtjesdag steekt onze gast van vandaag een kaars aan voor haar overleden kindjes Danique en Joost. Marguerite de Beaufort verloor twee van haar vijf kinderen en een derde kind werd ernstig ziek. Toch blijft haar vertrouwen in het leven groot. Marguerite kreeg dit basisvertrouwen mee van haar moeder, die in Engeland als baby werd geadopteerd door een Nederlands stel. In Nederland bezocht Marguerite samen met haar moeder de Doopsgezinde gemeente. In haar tienerkamer hing de foto van een baby met de tekst uit Jesaja 49: 15: 'Zal een vrouw haar zuigeling vergeten? Zelfs al zou zij dit doen, Ik vergeet U nooit.' Marguerite was een poppenkind en gék op baby's. Ook het Bijbelverhaal van Mozes in het biezen mandje raakte haar diep. Deze teksten kregen meer betekenis toen Marguerites derde kindje vlak voor de bevalling overleed. Ze besloot dwars door haar verdriet heen te gaan, zette de deur van haar huis open en ging kort na deze gebeurtenis zelfs op kraambezoek bij een vriendin. Ondanks het immense verdriet, voelde ze zich gedragen door God en de schoonheid van de natuur. Een reis naar Nepal werkte troostend. Haar levenservaring deelt ze nu als vrijwilligster bij het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie. Marguerite staat ouders, die daar behoefte aan hebben, bij door met hen in gesprek te gaan. Ook geeft ze gastlessen aan de Hogeschool van Utrecht namens de VOKK (Vereniging Ouders Kinderen en Kanker).



De verwondering
De Verwondering: Claartje Kruijff

Claartje Kruijff (45) groeide op in de Verenigde Staten en maakte in Nederland haar middelbare school af. Ze studeerde psychologie in Leiden en werkte daarna in Amsterdam en Londen voor een internationaal organisatieadviesbureau. Van huis uit speelden kerk en geloof geen enkele rol in haar leven, maar tijdens de voorbereidingen van haar huwelijk raakte ze in gesprek met een priester. Dat veranderde alles. Ze gaf haar baan op en ging theologie studeren aan de VU. Inmiddels is ze al een aantal jaren werkzaam als predikant in de Amsterdamse oecumenische Dominicusgemeente. Daarnaast is zij buiten de kerk actief en wordt ze gevraagd voor huwelijken, uitvaarten, gesprekken en lezingen. In 2016 schreef ze het boek 'Leegte achter de dingen', over hoe haar gevoel van existentiële en spirituele leegte veranderde in betekenisvolle ruimte. Onlangs viel haar een bijzondere eer te beurt: zij, theoloog zonder de ballast van geloofsstelligheden, werd verkozen tot Theoloog des Vaderlands.



De verwondering
De Verwondering: Manu Keirse

Op de laatste zondag van het kerkelijk jaar worden in de protestantse kerk de mensen herdacht die dit jaar zijn overleden. Om die reden is Manu Keirse te gast. Keirse is klinisch psycholoog en specialist in het omgaan met verlies en verdriet. Hij is emeritus hoogleraar aan de faculteit Geneeskunde van de Katholieke Universiteit Leuven. Van 1999 tot 2003 was hij kabinetschef op het Belgische ministerie van Volksgezondheid, wat bij ons hetzelfde is als staatssecretaris. Zijn eerste boek 'Helpen bij verlies en verdriet. Een gids voor het gezin en de hulpverlener' (1995) werd een bestseller. Onlangs is een volledig herziene druk verschenen en dat is niet zonder reden. Manu Keirse gelooft niet langer in rouwverwerking. Rouw verwerk je niet, je overleeft je verlies en je leeft ermee. De door hem gekozen inspiratietekst komt uit het dagboek van Etty Hillesum.



De verwondering
De Verwondering: Rik Torfs

Rik Torfs (61) is hoogleraar kerkrecht, schrijver, columnist en voormalig politicus voor de Belgische christen-democraten. Van 2013 tot 2017 was hij rector van de Katholieke Universiteit Leuven. Torfs is een graag geziene gast in allerlei televisieprogramma's. Hij werd bekend als jury in de Belgische versie van 'De slimste mens' en voor Canvas maakte hij het programma Nooitgedacht waarin hij zijn gasten wist te verleiden tot het onthullen van de diepste zielenroerselen. Zijn veelzijdigheid wijdt hij zelf aan zijn zwakheid niet te kunnen kiezen. Riks Torfs durft ongezouten zijn mening te geven. Over populisme zegt hij: 'Ik ben politiek gezien een absolute anti-populist want wie de taal van het volk spreekt, minacht eigenlijk het volk. De populist gebruikt de mindere gevoelens van de mensen, het buikgevoel, om hen uiteindelijk te manipuleren. De echte politicus spreekt de mensen tegen, zegt af en toe: jullie hebben ongelijk.' Zijn grote liefde is het schrijven: 'Wij zijn voorbijgangers, maar je wordt gedwongen om toch iets dieper na te denken wanneer je een zin formuleert. Ik ben het eerlijkst wanneer ik schrijf.' In het schrijven zoekt hij naar lichte vormen van extase, naar momenten in het leven van een mens waarop hij de dingen iets anders ziet.



De verwondering
De Verwondering: Welmoed Vlieger

Filosoof, publicist en domineesdochter Welmoed Vlieger (1976) schopte als puber tegen alle heilige huisjes aan. Ze maakte haar school niet af, ging op zichzelf wonen, haalde uiteindelijk haar havodiploma en kreeg via een speciaal toelatingsexamen toegang tot de universiteit. Niets ging bij Vlieger vanzelf. Ze kende grote eenzaamheid en kon pas echt haar eigen weg gaan nadat haar vader, een bij velen zeer geliefde predikant, was overleden. De kennismaking met de teksten van de Dominicaan Meister Eckhart luidde een nieuwe periode in: haar studie nam een vlucht. Alles lukte, ze kreeg de smaak van het studeren nu echt te pakken en wilde na haar afstuderen ook niet stoppen: onlangs is ze begonnen met haar promotieonderzoek. Meister Eckhart blijft een richtingaanwijzer voor haar. Hij spreekt over leven vanuit je eigen bestaansgrond, zonder waarom. Welmoed Vlieger: 'Dat raakt voor mij aan integriteit en overgave, aan het onwezenlijke achterlaten en God toelaten. Er gaat iets onvoorwaardelijks en hartstochtelijks vanuit: 'Hier sta ik, ik kan niet anders'. Je niet laten bepalen door conformering, calculatie en controle maar door innerlijkheid en oprechtheid, elk moment weer.' Het is geen verrassing dat Welmoed Vlieger een tekst van Meister Eckhart heeft uitgekozen om met de kijker te delen.



De verwondering
De Verwondering: Souad Boumedien

Souad Boumedien (1973) is moslima. Ze gaat niet gesluierd, heeft haar eigen religieuze opvattingen, durft haar mening te geven en is niet bang uitgevallen. Ze is 'blauwgewassen', op en top politievrouw. Dit jaar was ze boegbeeld van Pride Amsterdam. Op 11 oktober is het coming-out-day. Boumedien heeft, toen zijzelf haar coming-out had, een tijdje afstand genomen van haar religie omdat ze het gevoel had dat ze aan bepaalde verwachtingen niet zou kunnen voldoen. Maatschappelijk positief bijdragen op de plek waar je bent, dat is hoe zij haar geloof vormgeeft, en ze is ervan overtuigd dat veel religies hetzelfde willen. Ze houdt er niet van dat religie vaak politiek wordt ingezet. Ze zegt: 'Wees progressief, zoek dingen uit, ontwikkel jezelf, hou je niet bezig met hoe lang je broek of je baard moet zijn. Er is zo veel meer! Het gaat om wat je tussen de lijntjes leest. Dat strikte, daar kan ik niets mee. Ik geloof op míjn manier en ik probeer het te léven. De profeet heeft langgeleden een weg ingezet. Die is langgeleden begonnen, maar je moet daar niet blijven, je moet verder.' Ze vraagt zich af of de profeet, als hij er nu zou zijn, haar zou afwijzen, of God haar zou afwijzen. Souad Boumedien wordt geïnspireerd door twee gedichten van soefi-mysticus Rumi over, hoe kan het ook anders, de liefde.



De verwondering
De Verwondering: Christiane Berkvens-Stevelinck

Christiane Berkvens-Stevelinck verloor twee partners aan kanker, kreeg de ziekte zelf en heeft recent te horen gekregen dat ze niet lang meer te leven heeft. Ze heeft zich, tot verwondering van haar omgeving, berust in deze definitieve boodschap. Humor is haar medicijn. Als remonstrantse predikante merkt ze dat deze levensfase haar verandert. Ze preekt bevindelijker, haar godsbeeld wordt persoonlijker. Ondanks haar onzekere toekomst ervaart ze nabijheid, rust en vrede. Voor Christiane is de dood geen onbekende. Twee bijna-doodervaringen hebben haar ervan overtuigd dat het aan de andere kant goed is, in welke vorm dat ook zal zijn. Ze heeft een tekst gekozen van de Engelse mystica Julian van Norwich: 'Zo verheugend en zo geestelijk was deze ervaring, dat ik een en al vrede was, rustig en ontspannen, en dat niets ter wereld mij had kunnen verstoren.'



De verwondering
De Verwondering: Margrietha Reinders

Margrietha Reinders (1959) wordt in Suriname geboren als kind van een zendingspredikant. Haar schooltijd brengt ze zonder haar ouders door in kostgezinnen in Nederland en daarna gaat ze theologie studeren in Groningen. Daarmee treedt ze in de voetsporen van haar opa Reinders die als predikant in het verzet zat en sterft in concentratiekamp Bergen-Belsen. Reinders herkent zich in de mensen 'die er niet echt bij horen' en voelt zich door hen aangetrokken. Pas later realiseert ze zich dat dit juist de mensen zijn die door Jezus wél gezien werden. Door het pionierswerk en haar contacten met andere christelijke kerken is haar eigen geloof veranderd. Ze ziet nu, meer dan vroeger, het belang van de Heilige Geest. Jezus is nu voor haar méér dan een goed mens en ze heeft weer altijd een bijbeltje op zak: 'Als christen mag je laten zien wat je waard bent en je hoeft je voor de Bijbelse boodschap van liefde niet te schamen'.



De verwondering
De Verwondering: Carel ter Linden

Emeritus predikant Carel ter Linden (1933) is te gast. Hij komt uit een familie die gezien werd als behoorlijk 'vrijzinnig': de Bijbelverhalen werden vooral als levensverhalen, als metaforische vertellingen uitgelegd en Jezus werd niet gezien als de biologische zoon van God. Hij hoefde dan ook weinig los te laten en kon veel koesteren en bewaren. Toch is er na zijn laatst verschenen boek 'Wat doe ik hier in Godsnaam? iets veranderd. Over God spreekt hij nu als Geest die ons inspireert tot het doen van liefde, trouw en rechtvaardigheid: 'God kent zichzelf niet, zoals ook de liefde zichzelf niet kent. Het is de mens die het moet doen'. Ook over een leven na dit leven is hij duidelijk: dat is er niet. Het door hem meegebrachte gedicht van Rainer Maria Rilke 'Was wirst du tun, Gott, wenn ik sterbe?' verwoordt treffend hoe Ter Linden denkt over God, de mens, het leven en de dood. Wat is voor hem nog het koesteren en bewaren waard?



De verwondering
De Verwondering: Cor Ofman

Cor Ofman (1952) is altijd nieuwsgierig geweest naar de onbekende ander. Als pastor bij het Wereldhuis, een centrum voor niet-gedocumenteerde migranten van de Protestantse Diaconie in Amsterdam, komt die houding hem goed van pas. Ofman gaat er vanuit dat zijn cliënten, die in Nederland nauwelijks rechten en mogelijkheden hebben, meer kunnen dan achterover hangen om te wachten op de dingen die komen gaan: Iedereen heeft talent en verdient het om gezien te worden door de ander. Dat zou je de nabijheid van God kunnen noemen. Cor Ofman heeft een scherp oog ontwikkeld voor mensen zonder verblijfspapieren, die het niet lijken te redden en daarin op zichzelf zijn aangewezen. Hij beschouwt het als een roeping om deze dolende vreemdelingen aan een netwerk en contacten te helpen. In het verleden kwam het wel eens voor dat hij een tiental mensen op matrasjes in zijn woning liet overnachten. Immers, een vreemde is een vriend die je nog niet eerder hebt ontmoet.



De verwondering
De Verwondering: Folly Hemrica

Folly Hemrica is theoloog en beeldend kunstenaar en de gast van Annemiek Schrijver. Jarenlang werkte ze met gedetineerden en sinds twee jaar is ze pastor voor dak- en thuislozen in Leiden. In dit werk ontdekte ze de kwetsbaarheid van de mens. Wat haar keer op keer ontroert is dat mensen opbloeien wanneer je ze in het licht zet. Ze voelt zich verwant met Franciscus van Assisi, die een melaatse omarmde en hem zijn broeder noemde. Wie angst weet te overwinnen, kan een ontmoeting krijgen die je leven ingrijpend verandert en verrijkt. Zelf heeft Folly ternauwernood een zware ziekte overleefd. Ze heeft in die tijd voor het eerst echt gevoeld wat nabijheid betekent. Niet alleen ontving ze veel warmte vanuit haar directe omgeving, ook kreeg ze veel steun van haar gevangenen. Dat ervaart ze nog steeds als iets mysterieus.



De verwondering
De Verwondering: Dolf Jansen

Gelovig is Dolf Jansen niet, maar als God bestond, zou hij Hem adviseren om de mensheid een beetje op te kalefateren. Want volgens de snelst sprekende cabaretier van Nederland zouden wij mensen best een beetje socialer en empathischer mogen zijn. Jansen: 'Als je kunt accepteren dat moslims anders zijn dan jij, is er geen reden voor het populisme dat we overal zien en horen. Het is hoog tijd dat we de wereld en de mensheid als een samenhangend geheel gaan zien.' Voor Dolf Jansen is humor een middel om mensen aan het denken te zetten, maar dat maakt de hedendaagse cabaretier niet tot een dominee-nieuwe-stijl. 'Ik draag geen boodschap uit', aldus Jansen. 'Ik verander gewoon wat ik veranderen kan. Mijn gedrag heeft namelijk invloed. Op het klimaat, op de vleesconsumptie, op de situatie van vluchtelingen. Op alles.' Dolf Jansen (1963) is behalve cabaretier ook dichter, marathonloper en vader en zet zich al jaren in voor Oxfam Novib.



De verwondering
De Verwondering: Stijn Fens

Journalist en kenner van het Vaticaan, Stijn Fens (1966), is te gast. Hij noemt de ontmoeting met Paus Franciscus het hoogtepunt van zijn carrière als religiejournalist en beschrijft zichzelf als ongeneeslijk katholiek. Zijn liefde voor liturgie en voor de schoonheid van de taal heeft hij van zijn vader, literatuurcriticus Kees Fens. Toch gaat het volgens Fens uiteindelijk niet om woorden, maar om daden. Zijn inspirerende tekst komt uit Matteüs 25 waar de conclusie is: 'Alles wat jullie gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan.' Op Allerzielen noemt hij de namen van zijn ouders en bezoekt hij hun graven, uit liefde en respect. Hij nodigt de kijker uit om hetzelfde te doen, opdat de dierbare gestorvenen niet in vergetelheid verdwijnen.



De verwondering
De Verwondering: Ad van Nieuwpoort

Ad van Nieuwpoort schreef het boek 'Uit de tijd. Wat bezielt een liberale dorpsdominee?', over zijn werk als predikant en zijn fascinatie voor de Bijbelse verhalen. Hierin doet hij uit de doeken waarom de aloude Bijbelse teksten ook vandaag hun zeggingskracht blijken te hebben. Niet door met het belerende vingertje te zwaaien, maar puur door de teksten goed te lezen. De titel verwijst naar de manieren waarop wij naar tijd kunnen kijken. We leven in een voortdenderende tijd waarin mensen worstelen om zich staande te houden. Tegelijkertijd ontstaat daaruit de behoefte naar iets anders, naar momenten dat je inzicht, inspiratie ervaart. Van Nieuwpoort heeft moeite met het woord God: 'Want het is in handen van de macht gekomen, een sanctionering geworden van heel veel gruwelijkheden.' Om te ontdekken wie God is, moeten we volgens hem de verhalen van mensen lezen. Die ontroeren hem. Door zo'n tekst gaat er een luikje open en schijnt er licht naar binnen. Dat kan een gedicht ook teweegbrengen, en een goed theaterstuk of een schilderij.